Drodzy Rodzice!

Rozpoczynamy na naszej stronie internetowej cykl informacyjno-edukacyjny, w którym będziemy poruszać ważne tematy związane z rozwojem, zdrowiem oraz prawidłowym funkcjonowaniem naszych przedszkolaków.

Kącik Logopedyczny: Co mają ze sobą wspólnego jedzenie i mówienie?

Czy zastanawialiście się kiedyś, co łączy codzienne posiłki z umiejętnością wyraźnego i poprawnego mówienia? Okazuje się, że bardzo wiele! Jama ustna odpowiada zarówno za przyjmowanie pokarmów, jak i za wywoływanie dźwięków. Gryzienie, żucie, lizanie czy połykanie to najlepszy naturalny trening dla mięśni języka, warg, policzków i żuchwy – tych samych, które biorą udział w artykulacji mowy.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze wnioski i wskazówki logopedyczne, które pomogą zadbać o rozwój mowy Waszego dziecka podczas codziennych posiłków.

1. Sposób karmienia w niemowlęctwie ma znaczenie

Sposób, w jaki dziecko jest karmione we wczesnym okresie życia, wpływa na późniejszy rozwój jamy ustnej:

• Karmienie piersią stanowi idealny trening koordynacji ssania, połykania i oddychania, a także stymuluje prawidłowy wzrost mięśni żucia.

• Długie korzystanie z butelki (powyżej 1. roku życia) może sprzyjać utrwalaniu nieprawidłowego, niemowlęcego typu połykania (z językiem spoczywającym na dnie jamy ustnej) oraz nawykowi oddychania przez usta.

2. Smoczek – pomocnik, który może zaszkodzić

Zarówno zbyt długie używanie smoczka (powyżej 12.–18. miesiąca życia), jak i ssanie kciuka wpływają niekorzystnie na zgryz oraz pracę języka. Sprzyja to powstawaniu wad wymowy (np. seplenienia międzyzębowego) oraz deformacji w obrębie szczęki.

3. Gryzienie i żucie to obowiązkowy trening!

Współcześnie bardzo powszechnym problemem jest serwowanie dzieciom zbyt miękkich, papkowatych posiłków:

• Podawanie wyłącznie gładkich miksów, papek i miękkich przekąsek pozbawia dziecko możliwości trenowania siły mięśni narządów mowy.

• Brak pokarmów twardych (np. marchewka, jabłko, skórka od chleba) może prowadzić do obniżenia napięcia mięśniowego w obrębie twarzy, warg i języka, braku stymulacji żuchwy oraz wad wymowy.

4. Prawidłowe picie i nauka jedzenia sztućcami

W przedszkolu obserwujemy, jak maluchy radzą sobie z codziennymi czynnościami:

• Picie z kubka otwartego oraz przez słomkę uczy dziecko dojrzewania procesu połykania, pionizacji języka oraz aktywnego angażowania warg. Należy unikać stałego podawania napojów wyłącznie z kubków niekapków.

• Jedzenie łyżeczką wymusza prawidłowe ściąganie pokarmu górną wargą, co świetnie ćwiczy koordynację wzrokowo-ruchową oraz sprawność buzi.

5. Jedzenie przed ekranem a rozwój mowy

Oglądanie bajek na telefonie, tablecie czy telewizorze podczas posiłku wprowadza dziecko w stan przebodźcowania i rozkojarzenia:

• Dziecko nie skupia się na smaku, zapachu ani strukturze jedzenia, nie kontroluje ilości spożywanego pokarmu i nie uczy się odczuwania sytości.

• Zgodnie z zaleceniami WHO dzieci do 2. roku życia nie powinny mieć kontaktu z ekranami. Nadmiar ekranów prowadzi do trudności z koncentracją, zaburzeń emocjonalnych, problemów ze snem oraz opóźnienia rozwoju mowy.

💡 Podsumowanie – Złote zasady dla Rodziców:

1. Kontynuuj karmienie piersią zgodnie z potrzebami (nawet do ukończenia 2. roku życia przy jednoczesnym wprowadzaniu pokarmów uzupełniających).

2. Odstaw butelkę ze smoczkiem oraz smoczek uspokajacz po 12. miesiącu życia.

3. Rozszerzaj dietę po 6. miesiącu życia, wprowadzając różnorodne faktury, konsystencje oraz pokarmy twarde.

4. Wprowadzaj twarde przekąski do gryzienia i żucia (np. marchewka, jabłko, skórka od chleba).

5. Ucz picia z otwartego kubka i przez słomkę, eliminując kubki niekapki.

6. Wyłącz ekrany podczas posiłków – niech jedzenie będzie czasem budowania relacji i uważności.

Jeśli zauważą Państwo, że dziecko ma trudności z gryzieniem twardych pokarmów, stale chodzi z otwartą buzią, pije wyłącznie z niekapka lub ma trudności z mową, zachęcamy do konsultacji z naszym przedszkolnym logopedą.