Samorządowe Przedszkole nr 131 STOKROTKA

Kącik dla Rodziców: Ma wszystko, a wciąż czegoś mu brakuje... Czego naprawdę potrzebują dzisiejsze..

16 godzin temu

Ma wszystko, a wciąż czegoś mu brakuje... Czego naprawdę potrzebują dzisiejsze dzieci?

Zabawki po sufit, place zabaw w ogrodzie, baseny, rowery, hulajnogi, tablety, dodatkowe zajęcia... Dzieciom współczesnych rodziców trudno jest dziś czegokolwiek odmówić – i trudno jest też zrozumieć, dlaczego mając tak wiele, wciąż bywają niezadowolone, znudzone i trudne we współpracy.

Czy to oznacza, że czegoś im jednak brakuje? Okazuje się, że tak – choć niekoniecznie tego, co można kupić. 💭


Ma wszystko, a wciąż...

Wielu rodziców rozpoznaje w swoim dziecku choć część z poniższych zachowań:

  • ...mu się nudzi.

  • ...nie potrafi sam się bawić, czymś zająć.

  • ...jest niezadowolony.

  • ...jest nieposłuszny.

  • ...narzeka, że nie ma co robić.

  • ...nie umie się dzielić.

  • ...nie zna umiaru.

  • ...chce nowych zabawek.

  • ...nie dba o zabawki.

  • ...nie chce się uczyć.

  • ...nic go nie motywuje.

  • ...na niczym mu nie zależy.

  • ...nie potrafi się skupić.

  • ...urządza awantury na zakupach.

  • ...zazdrości kolegom, koleżankom...

Brzmi znajomo? To nie oznacza, że coś jest „nie tak” z konkretnym dzieckiem. To sygnał szerszego zjawiska, z którym boryka się wielu współczesnych rodziców.


Problem nadmiaru

Paradoksalnie, jak zauważa psycholog Agnieszka Wentrych, coraz częściej problemem dzieci żyjących w rozwiniętych, bezpiecznych krajach nie jest niedostatek, a nadmiar – rzeczy, zabawek, atrakcji, bodźców i możliwości.

Staramy się zapewnić dzieciom wszystko, czego sami nie mieliśmy w dzieciństwie. A jednak wciąż pojawiają się te same trudności: brak współpracy, ciągła potrzeba nowości, trudność z wdzięcznością, złość, zazdrość, kłopoty z koncentracją czy motywacją.

To nie dzieci mają „wadę charakteru” – to nasza rzeczywistość dała im wszystko, oprócz tego, czego naprawdę potrzebują.


Czego naprawdę brakuje współczesnemu człowiekowi?

Odpowiedź wydaje się prosta, choć niełatwa do wdrożenia:

  • czasu,

  • spokoju,

  • odpoczynku,

  • wytchnienia,

  • refleksji,

  • emocjonalnej równowagi i dojrzałości,

  • bliskości i autentycznych relacji,

  • rodziny i tradycji.

Żyjemy w pośpiechu, przeciążeniu informacją i obowiązkami. Dzieci – mimo że „mają wszystko” – wzrastają właśnie w takim, rozregulowanym i często zestresowanym świecie dorosłych.


„Wszystko”, czyli co właściwie?

Warto zatrzymać się na chwilę nad tym, co to „wszystko” oznacza w praktyce. Dawniej wiele produktów było reglamentowanych, po podstawowe rzeczy stało się w kolejkach, a wybór był bardzo ograniczony. Dzisiejsze dzieci tej rzeczywistości już nie znają – i nie muszą.

Współcześnie dziecko zazwyczaj ma:

  • liczne zabawki, gry i książki,

  • urządzenia elektroniczne,

  • telewizor w swoim pokoju,

  • plac zabaw w ogrodzie,

  • a czasem nawet trampolinę czy basen.

To sprawia, że znacznie trudniej jest mu docenić to, co ma, poczekać na coś albo poradzić sobie z „nie” – bo w jego doświadczeniu niemal zawsze „tak” jest możliwe.


Dzieciom brakuje przestrzeni – szczególnie otwartej

Dzisiejsze osiedla są gęsto zabudowane. Place zabaw bywają małe, ciasne, otoczone blokami, a widok na horyzont czy niebo zastępują billboardy i reklamy. Dzieci rzadko mają kontakt z otwartą przestrzenią, naturalnym pejzażem czy ciszą – zamiast tego towarzyszy im gwar ulicy i miejski szum.

Dlaczego to ważne? Otwarta przestrzeń daje dziecku poczucie swobody, możliwość biegania, krzyku, obserwowania nieba czy horyzontu – tego, czego nie zastąpi nawet największy plac zabaw osiedlowy.


Dzieciom brakuje sprawności fizycznej i integracji sensorycznej

Współczesne dzieci mają mniej spontanicznej, naturalnej aktywności ruchowej niż jeszcze kilkanaście lat temu. W trosce o bezpieczeństwo eliminujemy z ich życia ryzyko, zabawy „na zderzaczkę”, wspinanie się, bieganie bez nadzoru.

Efekt? Coraz częściej mówi się o zaburzeniach integracji sensorycznej u dzieci – trudnościach z równowagą, koordynacją czy odpowiedzią na bodźce. Nadopiekuńczość, choć wynika z dobrych intencji, może odbierać dziecku naturalny trening sprawności i odporności.


Dzieciom brakuje rozmowy, w której zostaną wysłuchane

Rodzice i wychowawcy często skupiają się na uczeniu dziecka – tłumaczeniu, co powinno robić, jak się zachować, co jest słuszne. Rzadziej natomiast słuchają tego, co dziecko chce powiedzieć.

Inspirujące książki:
„Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały, jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły” – Adele Faber i Elaine Mazlish
„Szkoła dla rodziców i wychowawców”

Warto zapytać siebie:

  • Czy robię dziecku przestrzeń, by mówiło spontanicznie?

  • Czy zawsze wiem lepiej, co jest dla niego dobre?

  • Czy naprawdę słucham, czy czekam, aż dokończy, żeby odpowiedzieć?


Dzieci pozbawiane są obowiązków

Według niektórych badaczy dzieci coraz rzadziej są zaangażowane w codzienne obowiązki domowe. Jedyne, czego od nich wymagamy, to nauka. Trudno jest im więc przyjąć postawę zaangażowania wobec świata – nie mają okazji uczyć się odpowiedzialności w drobnych, codziennych sprawach.

Poznawanie świata poprzez proste, domowe obowiązki (sprzątanie zabawek, pomoc przy stole, drobne porządki) uczy dziecko:

  • przyjmowania konsekwencji swoich działań,

  • poczucia, że jest potrzebne i ważne,

  • budowania własnej wartości nieprzyznawanej mu z góry.


Dzieciom brakuje też socjalizacji

Okazji do spontanicznego, swobodnego przebywania z rówieśnikami poza przedszkolem jest coraz mniej. Dzieci spotykają się głównie podczas zorganizowanych zajęć dodatkowych – nie zawsze rozwijają w nich umiejętności współpracy, dzielenia się, rozwiązywania konfliktów.

Dodatkowo – każda rodzina ma swój własny styl wychowawczy i inne podejście do obowiązków czy zasad. Nie każde dziecko ma więc okazję na spotkania z bliskimi i znajomymi w naturalny, niezorganizowany sposób.


Chwila refleksji

Wielu rodziców inwestuje w rozwój dziecka – zapisuje je na kursy, szkolenia, zajęcia sportowe, wypełnia weekendy atrakcyjnymi wyjazdami. W tak skonstruowanym, ambitnym programie edukacyjnym łatwo zabrakuje miejsca na coś równie ważnego: odpoczynek, nudę i wolny czas bez planu.

W świecie rozregulowanych, często zestresowanych dorosłych, cierpiących na różnego rodzaju deficyty i cywilizacyjne obciążenia, dzieci – mimo pełnych kalendarzy – mogą same odczuwać podobne braki.

Zapraszam, by wraz ze mną jeszcze przez chwilę pochylić się nad tym zagadnieniem w jak najbliższej perspektywie dziecięcego dnia.


Czego mogą potrzebować dzieci?

Dzieciom często brakuje uwagi i uważności – rozumianej dwojako.

Z jednej strony chodzi o nieuważność dorosłych, którzy pędząc przez dzień, zapewniają dzieciom „wszystko”, ale nie są obecni „tu i teraz”. Z drugiej – o uważność samego dziecka, której nie rozwinie, jeśli każdy jego dzień jest wypełniony punkt po punkcie.

Dzieciom brakuje czasu, który nie służy odhaczaniu zadań z listy – czasu wolnego, nieplanowanego, w którym mogą po prostu być.


Checklista – co warto zapewnić dziecku na co dzień

  • Regularny sen.

  • Higiena cyfrowa.

  • Dieta sensoryczna.

  • Zdrowe odżywianie.

  • Kontakt z naturą.

  • Czas z rodzicami i rodziną.

  • Czytanie książek, granie w planszówki.

  • Spacer, plac zabaw, ruch na świeżym powietrzu.

  • Samodzielność.

  • Harmonia i umiar – we wszystkim.


Podsumowanie

Dzieciom, które „mają wszystko”, często najbardziej brakuje tego, co nie kosztuje: czasu, uwagi, bliskości, przestrzeni do samodzielności i naturalnego ruchu. Nie trzeba kupować kolejnej zabawki, zapisywać na kolejne zajęcia czy spełniać każdej zachcianki – czasem największą wartością jest po prostu zwolnienie tempa i bycie razem.

Zanim zapytamy: „czego jeszcze mu kupić?” – zapytajmy: „czy jestem tu z nim naprawdę?”